Araştırma yapan, rapor ya da tez hazırlayan, bir kitap projesi üzerinde çalışanlar için hayatı son derece kolaylaştıran Scholar's Aid adlı yazılımdan daha önce söz etmiştim. Hem kaynakçayı ve bibliyografik bilgileri düzenli tutmayı sağlayan, hem de not yönetim sisteminin gelişmiş nitelikleriyle, araştırma yapmayı bir konfor haline getiren Scholar's Aid tabii ki çok geniş kullanımı olan bir yazılım değil; meraklısına ve bu alanda çalışanlara hitap ediyor. Ama şurası kesin ki, bu kadar komplike bir yazılımı bir yana bıraksak bile, herkesin bir "not yönetim sistemi"ne kesinlikle ihtiyacı var. Benim bu alandaki tercihimse, Treepad.

Aslında piyasada aynı işi gören çok sayıda yazılım var ama Treepad hem çok gelişmiş özellikleriyle, hem de tasarım şıklığı ve kullanım kolaylığıyla hemen hepsinin önüne geçiyor. Esnek yapısı da, her türlü amaca göre çeşitli ve farklı kullanımlar için oldukça elverişli. Not almak ve bu notları düzenli biçimde bir arada tutup, istediği bilgiye anında ulaşmak isteyenler için hızı ve nitelikleriyle Treepad'in biçilmiş kaftan olduğunu düşünüyorum.

Sistemin işleyişi oldukça basit. İlkin, belli bir konuda alacağınız notlar için bir "ana indeks" dosyası oluşturuyorsunuz. Buna sizin için anlamlı olacak belli bir ad verdikten ve kaydettikten sonra, gerektikçe yalnızca bir tek butona tıklayarak yeni notlar alıp, bunları dosyaya ekliyorsunuz. Soldaki panede, Windows'un dosya yöneticisine benzer bir sistemle oluşan bir "klasör ağacı" var. Burada, her bir not için alt notlar ya da alt klasörler oluşturabilir, bu notları soldaki panede temsil etmek üzere farklı ve çekici ikonlar seçebilirsiniz. Notların dosya içinde konum ve yerlerinin değiştirilip ayarlanması, "sürükle-bırak" yöntemiyle basitçe yapılabiliyor. Ayrıca farklı notları biribirine bir "link" ile bağlayabiliyorsunuz da.

İçerik ve düzenlemede yalnızca düz metinlerle sınırlı değilsiniz. Yazı karakteri ve paragraf düzeni, renkler başta olmak üzere, bir kelime işlem yazılımında bulabileceğiniz her türlü araca Treepad'de sahip olduğunuz gibi, notlarınızın içine resim, tablo ve grafik gibi her türlü unsuru ekleme olanağınız da var. Hatta Internet üzerinden ulaşacağınız bilgileri çok basit bir işlemle, sayfa düzeni ve grafikleri de dahil olmak üzere notlarınızın içine aktarabiliyorsunuz.

Her bir not grubunun (ya da projenin diyelim buna) birer "dosya ağacı" biçiminde oluşturulması, hem düzenli ve kategorize edilmiş dokümanlar yaratabilmenizi sağlıyor, hem de "navigasyon"u kolaylaştırıyor. Bir konuya bağlı notları, altbaşlıkları, bir alt düzey notları bulmak ve anında ulaşmak, tek tıklamalık bir iş. Diğer yandan Treepad'in gelişmiş arama sistemi, geniş ve kalabalık not gruplarının olduğu dosyalarda, istediğiniz bilgiyi içeren notu hemen bulmanızı da kolaylaştırıyor.

Treepad'in kullanım alanları son derece çeşitli ve bütünüyle sizin isteğinize ve ihtiyaçlarınıza kalmış: Bir ajanda da yaratabilirsiniz, bir doküman da hazırlayabilirsiniz, bir kitap (hatta şık bir "e-book") da yazabilirsiniz , bir arşiv de oluşturabilirsiniz (sözgelimi kitaplarınız ya da DVD'lerinizin bir listesi gibi). Çekici yanlarından biri, sonradan bu "notlar ağacı"nı HTML olarak "export" edip, basit ama işlevsel bir web sitesi bile tasarlayabilme olanağı olması.

Yazılımın, değişen ihtiyaçlara göre farklı "modelleri" var. Bunların hepsinin deneme sürümlerini Treepad'in sitesinden indirebilirsiniz. Ayrıca, sitede (bazı özellikleri sınırlı da olsa) bütünüyle ücretsiz olan bir Treepad Lite sürümü de var ki, bence bu bile oldukça işlevsel ve kullanışlı.

İndirmek isteyenler buraya tıklayabilirler.